Greenιάρης
πάρε με ἀπάνου στὰ βουνά, τὶ θὰ μὲ φάῃ ὁ κάμπος
Λίγα λόγια για εμένα
Η παραπάνω φωτογραφία έχει πολιτική χροιά.
ΑΡΘΡΑ
Σύνδεσμοι


ΚΛΑΔΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: Αναγκαίες και ελκυστικές οι επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
3513 αναγνώστες
Δευτέρα, 21 Ιουλίου 2008
16:31

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Διεύθυνση Σχεδιασμού και Οικονομικής Ανάλυσης

 

ΚΛΑΔΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ

"ΟΙ ΑΠΕ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΑΛΛΑ  ΚΑΙ ΕΛΚΥΣΤΙΚΗ ΕΠΕΝΔΥΣΗ"


 

Η ανάπτυξη των ΑΠΕ διεθνώς είναι εντυπωσιακή…

Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) κερδίζουν συνεχώς έδαφος σε παγκόσμιο επίπεδο (σημειώνοντας ρυθμούς ανάπτυξης από 20% έως και 60% ετησίως) και αυτή τη στιγμή καλύπτουν σχεδόν το ¼ της συνολικής εγκαταστημένης ισχύος. Οι βασικές μορφές των ΑΠΕ είναι η υδροηλεκτρική (83% της εγκατεστημένης ισχύος των ΑΠΕ), η αιολική (9%), η βιομάζα (5%), η γεωθερμική (1%) και η φωτοβολταϊκή (1%).

 

Η χρησιμοποίησή τους γίνεται επιτακτική, δεδομένων των αυξημένων ενεργειακών αναγκών αλλά και των περιβαλλοντικών ανησυχιών που προβληματίζουν όλες τις χώρες. Εξαιρώντας τα μεγάλα υδροηλεκτρικά, οι επενδύσεις σε νέα δυναμικότητα ΑΠΕ έφτασαν τα $55 δις. το 2006 ενώ η αντίστοιχη εγκατεστημένη ισχύς ανήλθε στα 207 GW. Οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις συνεισέφεραν 3,4% στην παγκόσμια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας το 2006.

 

…ωστόσο η ανάπτυξη τους στην Ελλάδα παραμένει περιορισμένη

Η συμμετοχή των ΑΠΕ στην εγχώρια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (εξαιρώντας τα μεγάλα υδροηλεκτρικά) παρουσιάζει έντονα ανοδική πορεία διαχρονικά – κυρίως μετά το 1999. Συνολικά η εγκατεστημένη ισχύς σε ΑΠΕ ανερχόταν στα 4.066 ΜW στο τέλος του 2007 και 1.048 MW αν εξαιρέσουμε τα μεγάλα υδροηλεκτρικά (σε σχέση με 159 ΜW το 1999). Οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις (εξαιρώντας τα μεγάλα υδροηλεκτρικά), αν και αποτελούν το 7% της συνολικής ισχύος, συμβάλλουν μόλις κατά 4% στη συνολική ηλεκτροπαραγωγή.

 

Εκτός από τα παραδοσιακά μεγάλα υδροηλεκτρικά που αντιπροσωπεύουν τα 3/4 των συνολικών εγκαταστάσεων ΑΠΕ στην Ελλάδα, τα αιολικά πάρκα είναι η κυρίαρχη μορφή ηλεκτροπαραγωγής μέσω ΑΠΕ με ποσοστό 21% (δηλαδή, το 85% των ΑΠΕ εξαιρώντας τα μεγάλα υδροηλεκτρικά). Η κυριαρχία των αιολικών είναι εύλογη, καθώς αποτελούν μέχρι σήμερα την μορφή ΑΠΕ με το χαμηλότερο κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας - λόγω πιο «ώριμης» τεχνολογίας σε σχέση με τις άλλες ΑΠΕ.

 

Η εγκατεστημένη ισχύς σε φωτοβολταϊκά το 2007 καλύπτει μόλις το 0,2% των εγκαταστάσεων ΑΠΕ (περίπου το 1/100 της αντίστοιχης ισχύος των αιολικών εγκαταστάσεων), καθώς το υψηλό κόστος εγκατάστασης και η έλλειψη σαφούς ρυθμιστικού πλαισίου απέτρεπαν τους επενδυτές να εισέλθουν στη συγκεκριμένη αγορά τα προηγούμενα χρόνια.

 

Η ανάπτυξη των ΑΠΕ στη χώρα μας προωθείται από:

 

 (i) τους στόχους που έχουν τεθεί από την ΕΕ…

Σύμφωνα με το Πρωτόκολλο του Κιότο για μείωση των εκπομπών των αερίων του Θερμοκηπίου, έχουν τεθεί ενδεικτικοί εθνικοί στόχοι για κάθε κράτος-μέλος της ΕΕ αναφορικά με το ποσοστό εγχώριας ακαθάριστης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας το οποίο πρέπει να καλυφθεί από ΑΠΕ μέχρι το 2010.

 

Για την Ελλάδα το συγκεκριμένο ποσοστό ανέρχεται στο 20,1% της συνολικής κατανάλωσης και 29% για το 2020.

 

… (ii) την αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας …

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μας, η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να αυξάνεται τα επόμενα έτη (ξεπερνώντας τις 80.000 GWh το 2020 από 53.750 GWh το 2007), καθώς και η ζήτηση αιχμής (προσεγγίζοντας τα 16.000 MW το 2020 από 10.600 MW το 2007).

Ως εκ τούτου, δεν προβλέπεται οποιοδήποτε επενδυτικό εμπόδιο όσον αφορά τις ΑΠΕ από πλευράς ανεπαρκούς ζήτησης.

 

… (iii) τη διαχρονική συρρίκνωση του μεριδίου συμβατικών καυσίμων στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής

O διπλασιασμός του κόστους ηλεκτροπαραγωγής μέσω συμβατικών καυσίμων (λόγω του κόστους αγοράς δικαιωμάτων ρύπων: €25-50/τόνο εκπομπής), σε συνδυασμό με το γενναιόδωρο θεσμικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ (σημαντικές επιδοτήσεις κεφαλαίου και υψηλές εγγυημένες τιμές αγοράς ενέργειας), αποτελεί βασικό μοχλό ανάπτυξης των ΑΠΕ.

 

Παρά τις προαναφερθείσες ευνοϊκές συνθήκες, σημαντικοί παράγοντες εμποδίζουν πρακτικά την ανάπτυξη των ΑΠΕ στην Ελλάδα

 

  Δυσχερής και χρονοβόρα διαδικασία αδειοδότησης

Λόγω έλλειψης χωροταξικού σχεδιασμού, η εγκατάσταση μονάδων με χρήση  ΑΠΕ εγείρει συχνά την άσκηση ένδικων μέσων κατά των αποφάσεων χορήγησης των αδειών

Η κατασκευή, λειτουργία και συντήρηση των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής εξαρτάται από τους προμηθευτές και τη διαθεσιμότητα εξοπλισμού και πρώτων υλών

 

Η χρηματοοικονομική κατάσταση των εταιρειών του κλάδου παραγωγής αιολικής ενέργειας χαρακτηρίζεται υγιής και αναμένεται να βελτιωθεί διαχρονικά – αν και η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή…

Ο κλάδος παραγωγής αιολικής ενέργειας χαρακτηρίζεται από ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης του κύκλου εργασιών (της τάξης του 50% κ.μ.ο. ετησίως κατά την τελευταία πενταετία) και από υψηλά περιθώρια κερδοφορίας. Συγκεκριμένα, οι επιδοτούμενες τιμές οδηγούν τα περιθώρια λειτουργικού κέρδους μετά τις αποσβέσεις άνω του 30% το 2006, όταν για το σύνολο του εταιρικού τομέα στην Ελλάδα (εξαιρουμένων των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών) δεν ξεπερνούν το 10%. Η πορεία σύγκλισης της απόδοσης των επενδυμένων σε ΑΠΕ κεφαλαίων προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (με τα περιθώρια λειτουργικού κέρδους κοντά στο 50%) σε συνδυασμό με την αναμενομένη αύξηση της ηλεκτροπαραγωγής από αιολικά εκτιμάμε ότι θα οδηγήσει το ROE προ φόρων κοντά στο 30% το 2020 από περίπου 15% το 2006. Δεδομένου, ωστόσο, ότι η πραγματοποίηση των επενδύσεων σε αιολικά πάρκα ενέχει σημαντική αβεβαιότητα, οι συνθήκες στον κλάδο δύναται να καταστούν λιγότερο ευνοϊκές σε σχέση με το βασικό μας σενάριο.

 

… ενώ τα φωτοβολταϊκά συστήματα αποτελούν μία αναδυόμενη αγορά η οποία, υπό προϋποθέσεις, υπόσχεται υψηλές αποδόσεις

Αν και η ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών βρίσκεται ακόμα σε εμβρυακό στάδιο, η πληθώρα των αιτήσεων αντικατοπτρίζει την αισιοδοξία της αγοράς ότι η επένδυση σε φωτοβολταϊκά εγγυάται γρήγορη απόσβεση του αρχικού κόστους και σημαντικά κέρδη. Τα χαρακτηριστικά που φαίνεται να έλκουν τους επενδυτές είναι: (i) η εγγυημένη αγορά της συνολικά παραγόμενης ενέργειας σε εγγυημένη υψηλή τιμή για 20 έτη (0,45 €/KWh έναντι της Οριακής Τιμής Συστήματος που είναι περίπου 0,07€/KWh κατά το πρώτο εξάμηνο του 2008), (ii) τα ελάχιστα έξοδα λειτουργίας, και (iii) η υψηλή επιδότηση για το κόστος εγκατάστασης (20%-40%). Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μας, ο εσωτερικός βαθμός απόδοσης  (IRR) από επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά κυμαίνεται μεταξύ 14% και 23% ετησίως για την επόμενη 20ετια, ενώ επιδεικνύει υψηλή ελαστικότητα σε ενδεχόμενες μεταβολές των παραμέτρων (τιμή αγοράς της ενέργειας, τοποθεσία εγκατάστασης και μέγεθος επένδυσης) – καθιστώντας έτσι κρίσιμο τον προσεκτικό σχεδιασμό στα αρχικά στάδια της επένδυσης.

 

H προσφορά ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά τα επόμενα έτη λόγω:

(i) πλούσιου αιολικού δυναμικού

Με τη χώρα μας να διαθέτει τεχνικά εκμεταλλεύσιμο αιολικό δυναμικό της τάξης των 11.000-14.000 MW, η ηλεκτροπαραγωγή από ανεμογεννήτριες εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει τις 12.000 GWh το 2020 (περίπου 5.000 MW εγκατεστημένης ισχύος) από περίπου 2.000 GWh το 2007 - καλύπτοντας έτσι το 15% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα. Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι η αυξημένη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικά πάρκα δεν συνεπάγεται υψηλότερο κόστος για την ελληνική οικονομία λόγω των επιδοτούμενων τιμών. Με δεδομένο ότι η επιδοτούμενη τιμή για τα αιολικά είναι υψηλότερη κατά  €15/MWh από την τρέχουσα οριακή τιμή συστήματος, ενώ η επιβάρυνση λόγω αγοράς δικαιωμάτων ρύπων από λιγνιτικούς σταθμούς θα προσεγγίσει τα €35/MWh για το διάστημα μετά το 2013, η παραγωγή των 12.000 GWh το 2020 από αιολικά προσφέρει στην οικονομία ετήσιο όφελος €240 εκατ. Ακόμα και αν συνυπολογίσουμε τις επιδοτήσεις κεφαλαίου για τις ΑΠΕ, η προαναφερθείσα παραγωγή από αιολικά προσφέρει στην οικονομία ετήσιο όφελος της τάξης των €140 εκατ.  

 

(ii) της ανάπτυξης των φωτοβολταϊκών

Με τις αιτήσεις μέχρι τις αρχές του έτους να ξεπερνούν τις 7.900 (που αντιστοιχούν σε ισχύ 3.750 ΜW), η ηλεκτροπαραγωγή από φωτοβολταϊκά εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τις 900 GWh το 2020 (περίπου 700 MW εγκατεστημένης ισχύος) από περίπου 10 GWh το 2007 - καλύπτοντας έτσι το 1,1% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα.

 

(iii) καθώς και των συμβατικών καυσίμων

Εξετάζοντας τα επιχειρηματικά σχέδια της ΔΕΗ και των ιδιωτών παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας, εκτιμάμε ότι η εγκατεστημένη ισχύς σε συμβατικές μορφές ενέργειας θα προσεγγίσει τα 14.700 MW το 2020 (έναντι 10.200 MW το 2007), εκ των οποίων τα 10.500 MW θα προέρχονται από τη ΔΕΗ.

 

… καλύπτοντας έτσι την αυξημένη ζήτηση

Συνοψίζοντας τα παραπάνω, οι συνολικές εγκαταστάσεις που αναμένονται για το 2020 φθάνουν τα 24.400MW (από 14.300 MW το 2007), με περίπου 6.000 ΜW να αφορούν ΑΠΕ. Λαμβάνοντας υπόψη την αποδοτικότητα κάθε μορφής ενέργειας, καταλήγουμε ότι οι συνολικές εγκαταστάσεις θα οδηγήσουν σε παραγωγή άνω των 90.000 GWh, υπερκαλύπτοντας έτσι την αναμενόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας για το 2020 (περίπου 80.000 GWh). Η συμμετοχή των ΑΠΕ στην άνω παραγωγή ενέργειας αναμένεται να προσεγγίσει το 17% (εξαιρώντας τα μεγάλα υδροηλεκτρικά).

 

 

Όσον αφορά, ωστόσο, τη ζήτηση αιχμής (16.000 MW το 2020), σημειώνουμε ότι η διαθέσιμη εγκατεστημένη ισχύς ενδέχεται να μην επαρκεί για την κάλυψη αυτής. Λόγω του υψηλού ποσοστού στη συνολική ηλεκτροπαραγωγή της αιολικής ενέργειας (η οποία ενδέχεται να μην αποδίδει κατά την περίοδο αιχμής), η ασφαλής κάλυψη της ζήτησης αιχμής (απαιτούμενη εφεδρεία 15%) απαιτεί επιπρόσθετη εγκατάσταση ισχύος. Ένας τρόπος για να καλυφθεί το συγκεκριμένο επίπεδο ασφάλειας είναι η διατήρηση των ρυπογόνων και προς απόσυρση μονάδων της ΔΕΗ σε ψυχρή εφεδρεία, καθώς η διαθεσιμότητα των εισαγωγών είναι αμφισβητήσιμη κατά την περίοδο αιχμής (με τις γειτονικές μας χώρες να αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα περίοδο υψηλής ζήτησης).

 

Το πλήρες κείμενο της ειδικής μελέτης της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος για τις ΑΠΕ μπορεί να ανευρεθεί στην ειδική ιστοσελίδα:

Αξιολογήστε το άρθρο 
Δεν έχει αξιολογηθεί
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail
Σχόλια

21/07 16:43  Κλεάνθης
Μία διαφωτιστική μελέτη... δυστυχώς υποτιμά τη βιομάζα, πιθανώς λόγω έλλειψης γνώσης των μελετητών.

Σε αντίστοιχες μελέτες ξένων τραπεζών (Γερμανικές κ.α) υπάρχει ορθότερη αποτύπωση για το σύνολο των ανανεώσιμων πόρων.
21/07 17:11  favlos
Φίλε Κλέανθη...απο την θεωρία στην πράξη...ολόκληρη ζωή...
21/07 17:22  Κλεάνθης
Αγαπητέ favle, μόνο η πράξη με ενδιαφέρει http://bioenergynews.capitalblogs.gr/showArticle.asp?id=9839&blid=210

Λίαν συντόμως παρουσίαση και της ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ από βιομάζα με κόστος παραγωγής ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ των ορυκτών καυσίμων :)
21/07 17:27  Κλεάνθης
Αν μελετήσεις την παραπομπή που δίνω, θα με ενδιέφερε η γνώμη σου για το πόσο θεωρητικό είναι και αν έχει επενδυτική αξία η βιομάζα στις μέρες μας.
21/07 17:31  Κλεάνθης
Πάντως να ξέρεις ότι πολλές εισηγμένες που τους αφορά η ενέργεια ΑΜΕΣΩΣ ή ΕΜΜΕΣΩΣ την ψάχνουν πολύ την "ταπεινή βιομάζα" (μελέτες σκοπιμότητας... πολλές)
21/07 17:44  favlos
Πάντως δε λέω για τη βιομάζα που δεν το ξέρω το θέμα.
Γενικά για πράσινες επενδύσεις όμως...υπάρχει πρόβλημα.
21/07 18:33  Κλεάνθης
Είναι δεδομένο και τεράστιο το πρόβλημα αγαπητέ (το γνωρίζεις πολύ καλά), αλλά όσο καθυστερούν οι ΠΟΛΙΤΙΚΑΝΤΗΔΕΣ τόσο εις βάρος τους/μας είναι... θα έρθει ώρα που θα δώσουν ΓΗ και ΥΔΩΡ στους σοβαρούς επενδυτές (θέλουν δεν θέλουν)... πίσω έχει η αχλάδα την ουρά

Χαίρε
21/07 18:37  Τριαντάφυλλος Κατσαρέλης
Έχω προαναγγείλει "άρθρο φωτιά" με τις απόψεις εκλεκτού συναδέλφου (και καθ' ύλην αρμοδίου), όσον αφορά εις το θέμα της ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΗΣ επιλογής δήθεν "αποστειρωμένης ανακύκλωσης" και όχι θερμικής επεξεργασίας των οικιακών απορριμάτων της Αττικής, με παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η περίοδος χάριτος εξαντλείται... Με είχε διαβεβαιώσει ότι θα δημιουργήσει δικό του βλόκιο... Να σημειώσω μόνο ότι όσα "απειλώ" να μεταφέρω διδάσκονται επισήμως στην κατεύθυνση "Περιβάλλοντος και Διαχείρίσης Υδατικών Πόρων" της Σχολής Πολιτικών Μηχανικών του ΕΜΠ...
21/07 18:38  Κλεάνθης
21/07 18:41  Κλεάνθης
Χαίρε Τριαντάφυλλε.

Απειλή είναι η επιστήμη για κάποιους που λειτουργούν με ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ κριτήρια
21/07 19:02  Ο Χαρτοφύλακας
Αναγκαίες σιγουρα, ελκυστικές όμως;Στην Ελλάδα όχι ακόμα,μόνο οι μακροπρόθεσμοι και έχοντες οικονομική ευρωστία μπορούν να εισέλθουν σε αυτο το παιχνίδι.
21/07 19:33  Κλεάνθης
Φίλτατε Χαρτοφύλακα σίγουρα με μια πρώτη ματιά ΔΕΝ φαίνονται ελκυστικές αλλά με μια ΔΕΥΤΕΡΗ βαθύτερη ίσως είναι ελκυστικές... όσο ελκυστικές ήταν οι επενδύσεις στην πληροφορική και τους Η/Υ τη δεκαετία του '80 (ως παρομοίωση πάντα)... απλά θα χρησιμοποιούσα τον όρο "μεσοπρόθεσμοι" συμφωνώντας με το σχόλιό σου.
21/07 19:35  Κλεάνθης
Marine General James Jones, president, Institute for 21st Century Energy: "There's an energy tsunami coming, and when you see it coming you better get on top of the wave, or you're going to get crushed by it…"
21/07 19:36  Κλεάνθης
www.energyxxi.org/xxi/open_letter.html
21/07 19:50  Κλεάνθης
Δες και ποιοι το υπογράφουν
21/07 19:55  Κλεάνθης
Δημοσίευση 15 ιουλιου
21/07 19:56  Κλεάνθης
Διόρθωση: Ιουλίου

Καλό βράδυ σε όλους :)

Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις