Greenιάρης
πάρε με ἀπάνου στὰ βουνά, τὶ θὰ μὲ φάῃ ὁ κάμπος
Λίγα λόγια για εμένα
Η παραπάνω φωτογραφία έχει πολιτική χροιά.
ΑΡΘΡΑ
Σύνδεσμοι


ΕΛΙΖΑΜΠΕΘ ΚΟΛΜΠΕΡΤ: H δημοσιογράφος που μίλησε στους Αμερικανούς για το κλίμα...
542 αναγνώστες
Παρασκευή, 5 Σεπτεμβρίου 2008
14:43

Το 2000, η δημοσιογράφος του New Yorker, Ελίζαμπεθ Κόλμπερτ, συνειδητοποίησε ότι υπάρχει μια αλήθεια για τις κλιματικές αλλαγές που οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν. Γύρισε όλο τον κόσμο και μίλησε με δεκάδες επιστήμονες αναζητώντας την. Το αποτέλεσμα είναι το «Ημερολόγιο μιας καταστροφής», ένα βιβλίο που χαρακτηρίστηκε η «Χαμένη Ανοιξη» του 21ου αιώνα και πρόσφατα κυκλοφόρησε στα Ελληνικά. Το «ΟΙΚΟ» μίλησε μαζί της.

 

 

 

Στη δεκαετία του '90, οι κάτοικοι του Σισμάρεφ, ενός χωριού στο νησί Σάριτσεφ της Αλάσκας, παρατήρησαν αλλαγές στον θαλάσσιο πάγο. Σχηματιζόταν πιο αργά το φθινόπωρο κι έλιωνε πιο νωρίς την άνοιξη. Αυτό σήμαινε πως δεν μπορούσαν να κυνηγήσουν φώκιες με ασφάλεια, όπως έκαναν έως τότε. Κάποτε μπορούσαν να απομακρύνονται μέχρι και 35 χιλιόμετρα από την ακτή, τώρα όταν έρχονταν οι φώκιες, ήδη στα μισά αυτής της απόστασης ο πάγος ήταν μαλακός, τόσο σταθερός όσο μια γρανίτα. «Όταν συναντάς ξαφνικά τέτοιο πάγο, σου σηκώνεται η τρίχα. Μένεις με γουρλωμένα τα μάτια· δεν μπορείς ούτε να τα ανοιγοκλείσεις», λέει ο Τόνι Γουεϊουάνα, υπεύθυνος για το σχεδιασμό της μετεγκατάστασης του χωριού, που αποφασίστηκε τελικώς με δημοψήφισμα τον Οκτώβριο του 2002. Το πρόβλημα με το κυνήγι δεν ήταν το μόνο. Σύντομα οι αλλαγές στον θαλάσσιο πάγο προκάλεσαν και άλλα. Το Σισμάρεφ στο υψηλότερο σημείο του βρίσκεται μόλις εξίμισι μέτρα πάνω από τη θάλασσα. Παλιά, όταν η θάλασσα Τσούκτσι πάγωνε νωρίς, το στρώμα πάγου προστάτευε το χωριό, λειτουργώντας όπως το κάλυμμα της πισίνας, που δεν αφήνει τον άνεμο να ταράξει το νερό. Οταν η θάλασσα άρχισε να παγώνει αργότερα, το Σισμάρεφ έγινε πιο ευάλωτο στις θύελλες. Τον Οκτώβριο του 1997 παρασύρθηκε μια λωρίδα πλάτους 38 μέτρων από τη βόρεια άκρη του χωριού, αρκετά σπίτια καταστράφηκαν, ενώ περίπου 15 έπρεπε να μεταφερθούν αλλού. Κατά τη διάρκεια μιας άλλης θύελλας, τον Οκτώβριο του 2001, το χωριό απειλήθηκε από κύματα ύψους 3,5 μέτρων. Η πλήρης μετεγκατάσταση του χωριού θα κοστίσει στην αμερικανική κυβέρνηση 180 εκατ. δολάρια. Σύντομα το Σισμάρεφ δεν θα υπάρχει πια.

 

Με αυτό το συγκλονιστικό παράδειγμα ενός τόπου που η ίδια επισκέφθηκε και ήδη ζει τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, ξεκινάει η Ελίζαμπεθ Κόλμπερτ το βιβλίο της «Ημερολόγιο μιας καταστροφής - Άνθρωπος, Φύση και Κλιματική Αλλαγή».

 

Ταξίδεψε σε πολλές γωνιές του κόσμου, μίλησε με επιστήμονες, ανέλυσε μελέτες, έζησε την πραγματικότητα του Αρκτικού Κύκλου, παρακολούθησε τα παγόβουνα να περνούν και να συρρικώνονται χρονιά τη χρονιά, μήνα το μήνα, γύρισε στη Ουάσιγκτον και ζήτησε απαντήσεις - όλα αυτά γιατί θεώρησε ότι υπάρχει μια αλήθεια για τις κλιματικές αλλαγές που οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν. Η Ελίζαμπεθ Κόλμπερτ, η 47χρονη Αμερικανίδα δημοσιογράφος του «New Yorker» και των «New York Times», κατάλαβε στις αρχές της δεκαετίας πως το μεγαλύτερο θέμα της νέας εποχής ήταν η υπερθέρμανση του πλανήτη. Με δική της πρωτοβουλία ξεκίνησε να το ερευνά γράφοντας τελικώς τρία -θρυλικά πλέον άρθρα- στο «New Yorker» για τα οποία πήρε το Βραβείο Επιστημονικής Συγγραφής από την Αμερικανική Ενωση για την Προώθηση της Επιστήμης. Σε αυτό το ρεπορτάζ της βασίστηκε και το βιβλίο της που κυκλοφόρησε πρόσφατα και στα Ελληνικά από τις Εκδόσεις Αβγό. Εκεί, η Κόλμπερτ μας δίνει παραδείγματα που είδε και ερεύνησε με τα μάτια της και μας φέρνουν πιο κοντά στο πρόβλημα. Το Φέρμπανκς της Αλάσκας χάνει τα θεμέλιά του, καθώς το μονίμως παγωμένο έδαφος έχει αρχίσει και λιώνει ανοίγοντας τεράστιες τρύπες στη γη κάτω από σπίτια, μέσα στις αυλές. Είκοσι δύο είδη πεταλούδας της Βρετανίας έχουν μετακινηθεί βορειότερα. Οι Ολλανδοί φτιάχνουν αμφίβια σπίτια. Η πόλη Μπέρλιγκτον του Βερμόντ στις Η.Π.Α. παλεύει μόνη της για ένα δικό της Κιότο.

 

 

 

Στο βιβλίο της η Κόλμπερτ συγκεντρώνει όλες αυτές τις συναρπαστικές εμπειρίες της, το σύνολο των επιστημονικών αποδείξεων που λένε ότι το κλίμα αλλάζει και φταίμε εμείς γι' αυτό (έχει μιλήσει σε δεκάδες επιστήμονες που ασχολούνται με το θέμα) και περιγράφει ανάγλυφα την αποτυχία των πολιτικών να δουν μπροστά. Η ίδια, κάτοικος της Μασαχουσέτης και μητέρα τριών αγοριών, θέλει να είναι αισιόδοξη, αλλά δεν τα καταφέρνει πάντα. «Δεν είναι εύκολο να είναι κανείς αισιόδοξος, αν δει αντικειμενικά την κατάσταση», λέει στο «ΟΙΚΟ». «Την ίδια ώρα, όμως, νομίζω ότι οι άνθρωποι είναι φτιαγμένοι να ελπίζουν. Έχω τρία παιδιά. Πρέπει να ελπίζω ότι θα αποφύγουμε αυτόν τον εφιάλτη».

 

Πώς ξεκίνησε αυτή η περιπέτεια; Τα τρία άρθρα στο New Yorker, που έμελλε να είναι πρόδρομοι του βιβλίου σας, ήταν δική σας ιδέα;
Άρχισα να σκέφτομαι το θέμα το 2000. Κάθε μέρα διάβαζα άρθρα στις εφημερίδες στα οποία φαινόταν ότι υπάρχει διχογνωμία για το αν η υπερθέρμανση είναι πραγματικά επικίνδυνη ή όχι. Μου φαινόταν πως αυτή η ερώτηση είχε απάντηση και το κοινό έπρεπε να τη γνωρίζει. Ετσι ξεκίνησα την προσπάθεια να γράψω κάτι που θα την έδινε. Τελικά, μου πήρε σχεδόν 5 χρόνια για να το ολοκληρώσω.

 

Πόσα ξέρατε γι' αυτό το θέμα και πόσο αποκαλυπτική ήταν τελικά η εμπειρία από τα ταξίδια και τις επαφές σας με τον επιστημονικό κόσμο;
Δεν ήμουν σωστά ενημερωμένη όταν ξεκίνησα. Έμεινα άναυδη όταν ανακάλυψα πως μεταξύ των επιστημόνων δεν υπήρχε καμία διχογνωμία γι' αυτό το θέμα, συμφωνούσαν όλοι ότι η κλιματική αλλαγή είναι γεγονός και οφείλεται στις ανθρώπινες δραστηριότητες. Ακόμα συναντώ ανθρώπους που δεν έχουν κατανοήσει πόσο μεγάλη είναι η επιστημονική συναίνεση γι' αυτό το ζήτημα ή πόσο απελπιστική είναι η κατάσταση αυτή τη στιγμή.

 

Ποιο μέρος, ποιο ταξίδι σάς έκανε τη μεγαλύτερη εντύπωση;
Το ταξίδι μου σε μια περιοχή που λέγεται Swiss Camp, στην κορυφή του παγόβουνου της Γροιλανδίας, ήταν το πιο αξέχαστο. Υπάρχει κάτι απόκοσμο στο να βρίσκεσαι πάνω σε τόσα χιλιάδες μέτρα πάγου.

 

Πώς ήταν να αφήνετε πίσω το χωριό Σισμάρεφ της Αλάσκας, όπου οι ζωές των ανθρώπων έχουν αλλάξει για πάντα από τις κλιματικές αλλαγές και να επιστρέφετε στις Η.Π.Α., όπου οι περισσότεροι προσποιούνται ότι οι κλιματικές αλλαγές δεν συμβαίνουν; Υπάρχει μια παράξενη ασυνέχεια σ' αυτά τα δύο.
Οι άνθρωποι στο Σισμάρεφ και σε πολλά άλλα μέρη της Αλάσκας έρχονται αντιμέτωποι με την κλιματική αλλαγή καθημερινά. Την ίδια ώρα, οι περισσότεροι Αμερικανοί συνεχίζουν τις ζωές τους κανονικά, όπως λέτε, και προσποιούνται ότι δεν συμβαίνει τίποτα. Αυτός ήταν ο λόγος που αποφάσισα να γράψω αυτό το βιβλίο: να γεφυρώσω αυτό το χάσμα.

 

Εχουν αλλάξει καθόλου τα πράγματα όσον αφορά την αντιμετώπιση των Αμερικανών στο θέμα τα τελευταία χρόνια;
Νομίζω πως έχουν αλλάξει τα πράγματα τα τελευταία δύο χρόνια, αλλά σε καμία περίπτωση όσο θα έπρεπε. Οι άνθρωποι είναι πιο ανήσυχοι, όμως ακόμη δεν έχουν συναίσθηση του μεγέθους της κρίσης και της άμεσης δράσης που απαιτείται. Οι Ευρωπαίοι εξ αρχής υπήρξαν πιο ευαισθητοποιημένοι, όμως πουθενά δεν έχει λάβει χώρα κάτι πραγματικά καταλυτικό.

 

 

 

Γιατί πιστεύετε ότι συμβαίνει αυτό και γιατί οι Η.Π.Α. αντιμετώπισαν το πρόβλημα τόσο διαφορετικά από τον υπόλοιπο κόσμο;
Η κλιματική αλλαγή είναι ένα πολύ δύσκολο θέμα να διαχειριστεί κανείς. Στον σημερινό κόσμο, η ευημερία συνδέεται άμεσα με τη χρήση ορυκτών καυσίμων και νομίζω πως οι άνθρωποι -ίσως όχι λανθασμένα- θεωρούν ότι το να αντιμετωπίσουν την κρίση συνεπάγεται και το να αναγκαστούν να αλλάξουν τον τρόπο ζωής τους, να χάσουν κάτι. Δεν θέλουν να το κάνουν αυτό - πράγμα που κατανοώ, αν και είναι εξαιρετικά κοντόφθαλμο. Οσο για την αντίδραση των Η.Π.Α., νομίζω πως οφείλεται στο γεγονός ότι εδώ η χρήση ορυκτών καυσίμων είναι πολύ μεγαλύτερη από οπουδήποτε αλλού. Οι Αμερικανοί προτιμούν να αρνούνται την ύπαρξη του προβλήματος. Είναι πιο εύκολο από το να αντιμετωπίσουν τις τεράστιες αλλαγές που είναι απαραίτητο να γίνουν.

 

Ο δήμαρχος του Μπέρλιγκτον σας είπε πως υπάρχουν εκατομμύρια πράγματα που πρέπει να κάνουμε για να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα και μάλιστα σε παγκόσμια κλίμακα. Πόσο πιθανό είναι να γίνει κάτι τέτοιο, δεδομένου του πώς λειτουγεί ο κόσμος μας; Θα τα καταφέρουμε;
Λοιπόν, μόλις κάνατε την ερώτηση του αιώνα. Δεν έχω απάντηση. Αν δει κανείς την κλίμακα του προβλήματος και τη δυσκολία που αντιμετωπίζει κάποιος να εξασφαλίσει παγκόσμια συνεργασία σε οποιοδήποτε θέμα, τότε δεν νιώθει ιδιαίτερη σιγουριά ότι θα καταφέρουμε να αποφύγουμε την καταστροφή.

 

Δεν είστε αισιόδοξη, δηλαδή;
Δεν είναι εύκολο να είναι κανείς αισιόδοξος, αν δει αντικειμενικά την κατάσταση. Την ίδια ώρα, όμως, νομίζω ότι οι άνθρωποι είναι φτιαγμένοι να ελπίζουν. Εχω τρία παιδιά, άρα πρέπει να ελπίζω ότι θα αποφύγουμε αυτόν τον εφιάλτη.

 

«Μοιάζει αδύνατο να φανταστεί κανείς ότι μια τεχνολογικά ανεπτυγμένη κοινωνία μπορεί να επιλέγει την αυτοκαταστροφή· αυτό όμως κάνουμε αυτή τη στιγμή», γράφετε στο βιβλίο σας. Γιατί είμαστε τόσο αυτοκαταστροφικοί;
Ο E.O. Γουίλσον έχει γράψει πως η εξέλιξη δεν ευνοεί τη μακροπρόθεσμη σκέψη. Είμαστε προγραμματισμένοι να αναπαραγόμαστε και να προσπαθούμε να διασφαλίσυμε την ασφάλεια των παιδιών μας. Δεν είμαστε προγραμματισμένοι να σκεφτόμαστε τι θα γίνει 50, 100 ή 1.000 χρόνια αργότερα. Αυτό δεν ήταν μεγάλο πρόβλημα όταν ζούσαμε στις σπηλιές, όμως τώρα που είμαστε ικανοί να κάνουμε πράγματα που θα αλλάξουν τον κόσμο για πάντα, είναι. Πολλοί παρατηρούν πως η ηθική μας δεν έχει εξελιχθεί όσο το τεχνολογικό μας know how.

 

Αυτή η εμπειρία σας σάς έκανε να νιώσετε πραγματικά το πρόβλημα; Αλλαξε τη ζωή σας;
Νομίζω ότι νιώθω το πρόβλημα όσο μπορεί ο καθένας να το νιώσει. Οπως παρατηρήσατε κι εσείς, είναι τόσο μαζικό, που είναι δύσκολο να το αντιμετωπίσεις σε όλη του τη διάσταση. Σίγουρα όμως μου άλλαξε τη ζωή. Βλέπω τον κόσμο πολύ διαφορετικά. Ξέρω ότι θα είναι ένα πολύ διαφορετικό μέρος όταν τα παιδιά μου θα φτάσουν στην ηλικία μου κι αυτό με στενοχωρεί πολύ. Οι άνθρωποι πρέπει να συνειδητοποιήσουμε πόσο ευάλωτος είναι ο κόσμος όπως τον ξέρουμε.

 

Οι επιστήμονες και οι δημοσιογράφοι επιλέγουν να μη γίνουν υπερασπιστές του ζητήματος και οι κλασικοί υπερασπιστές αγνοούνται, οπότε τι πρέπει να γίνει; Δεν πρέπει κανείς να υψώσει τη φωνή του, να πάρει θέση; Είναι αυτός ένας νέος ρόλος για εσάς;
Αυτή είναι άλλη μια πολύ καλή -και δύσκολη- ερώτηση. Νομίζω ότι και οι επιστήμονες και οι δημοσιογράφοι πρέπει να υψώσουν τη φωνή τους και να πάρουν θέση βάσει αυτών που γνωρίζουν. (Αυτό ισχύει ακόμη πιο πολύ για τους επιστήμονες, αφού το κοινό εμπιστεύεται πολύ περισσότερο αυτά που λένε εκείνοι). Δεν βλέπω τον εαυτό μου ως υπερασπιστή κάποιας πολιτικής πλευράς, βλέπω τον εαυτό μου ως υπερασπιστή της αλήθειας. Και η αλήθεια για την κλιματική αλλαγή έχει πολλές πολιτικές παραμέτρους.

 

Πηγή: «ΟΙΚΟ της Καθημερινής» (μέσω EuroCharity)


 

* Το βιβλίο της Ελίζαμπεθ Κόλμπερτ κυκλοφορεί στα Ελληνικά από τις Εκδόσεις Αβγό (www.avgobooks.com/colbert.html) - βιβλία εκλαΐκευσης της επιστήμης, με στόχο την κατανόηση της σύγχρονης επιστημονικής γνώσης από όλους μας, «προκειμένου να λάβουμε ενεργά μέρος στις επιλογές που οφείλουμε να κάνουμε για το μέλλον μας»

Το βιβλίο αποτελεί και τη σημερινή επενδυτική πρόταση του blog

 

Ντόναλντ Πέροβιτς, μελετητής του θαλάσσιου πάγου εδώ και τριάντα χρόνια:

«Το κλιματικό σύστημα μοιάζει σαν βάρκα με κουπιά... Τη γέρνεις, και αμέσως επανέρχεται. Τη γέρνεις ξανά, και απλώς επανέρχεται. Και ύστερα τη γέρνεις ξανά, και βρίσκεσαι στην άλλη σταθερή κατάσταση, δηλαδή αναποδογυρισμένος»

Μάρτι Χόφερτ, καθηγητής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο της Ν. Υόρκης:

«Αν δεν καταφέρουμε να λύσουμε το πρόβλημα της υπερθέρμανσης, ολόκληρη η Γη θα υποστεί οικολογική καταστροφή. Κατόπιν, ύστερα από δεκάδες εκατομμύρια χρόνια, θα έρθει κάποιος επισκέπτης από το Διάστημα, για να ανακαλύψει ότι εδώ έζησαν για λίγο κάποια νοήμονα όντα, τα οποία όμως απλώς δεν κατάφεραν να τα βγάλουν πέρα με τη μετάβαση από το στάδιο των κυνηγών-τροφοσυλλεκτών σε αυτό της υψηλής τεχνολογίας»

 

Καλό Σ/Κ σε όλους, απολαμβάνοντας σε κάποια παραλία τον 5ο μήνα καλοκαιριού που χάρισε απλόχερα η κλιματική αλλαγή στη χώρα μας...

Σχόλια για τους δικούς μας δημοσι-αγράφους... με το πέρας του θέρους


Αξιολογήστε το άρθρο 
Δεν έχει αξιολογηθεί
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail

Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις